رفتارشناسی بازار و ۳ سوءگیری سهامداران

امروز جمعه 28 شهریور 1399
اخبار بورسی و اقتصادی

یک کارشناس بازار سرمایه با ارایه تحلیلی از شرایط بازار سرمایه و اعلام ادامه دار بودن روند صعودی اما آرام شاخص ،گفت: ۹۰ درصد شرکت های حاضر در بورس و فرابورس ۲۵ درصد کمتر از ارزش جایگزینی هستند.

حسین خواجویی در گفت وگو با پایگاه خبری بورس پرس، در رابطه با شرایط روزهای اخیر بازار سهام که با موج مثبتی از تصمیمات مسئولان و رشد قیمت ها همراه شده، اظهار داشت: واقعیت این است که همه مسائل اصلی و مهم اقتصاد و بازار سرمایه به مذاکرات هسته ایی گره خورده و با توجه به وضعیت اقتصاد جهانی و داخلی و سقوط قیمت نفت، اهمیت مذاکرات در آینده اقتصاد ایران با استدلاتی ریاضی و آمارهای موجود افزایش یافته است.

وی ادامه داد: با درنظر گرفتن قیمت نفت 72 دلاری، بهترین اعداد و ارقام بودجه جاری 93 برابر با 41 هزار میلیارد تومان بود که طبق برآورد کارشناسان تا پایان آبان حداکثر 27 هزار میلیارد تومان محقق شده است.بنابراین با توجه به بودجه واقعی سال جاری و قیمت نفت کنونی ، دولت برای سال آینده با کسری بودجه حداقل 27 هزار میلیارد تومانی مواجه خواهد شد.

وی با اشاره به افزایش 20 هزار میلیارد تومانی بودجه عمرانی سال آینده و اعلام 47 هزار میلیارد تومان برای بخش عمرانی ادامه داد: در ردیف های درآمدی سال آینده نیز حد اقل 30 هزار میلیارد تومان کسری بودجه خواهیم داشت که 15 تا 20 هزار میلیارد تومان از آن مربوط به مالیات ها است. چرا که در سال جاری از برآورد 71 هزار میلیارد تومانی، 56 هزار میلیارد تومان تا پایان آذر ماه محقق شده و 16 هزار میلیارد تومان آن باقی مانده است.

به گفته وی ردیف درآمد های سال جاری به 86 هزار میلیارد تومان افزایش یافته که با توجه به کاهش درآمد شرکت ها به علت ریزش قیمت نفت و افت فروش کالا ها و همچنین تداوم رکود،تصور محقق شدن 86 هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی بسیار سخت است.

این کارشناس با اشاره به عدم تحقق حتی یک ریال از 11 هزار میلیارد تومان اسناد خزانه در سال جاری خاطر نشان کرد:کسری بودجه سال 94 با قیمت 72 دلاری نفت حداقل 20 هزار میلیارد تومان خواهد بود. در این صورت از بودجه عمرانی کاسته می شود و رقم این ردیف بودجه به 27 هزار میلیارد تومان خواهد رسید. این درحالی است که 10 هزار میلیارد تومان از درآمد ناشی از افزایش تولید گاز در ردیف درآمدی سال آینده نیامده است.

خواجویی با اشاره به قیمت 42 دلاری نفت در هفته های اخیر ادامه داد: طبق محاسبات انجام شده به ازای هر 10 دلار کاهش قیمت نفت، 9.4 هزار میلیارد تومان از درآمد دولت کاسته می شود. بنابراین30 هزار میلیارد تومان کسری دیگر پیش بینی می شود و عملاً با این قیمت نفت، بودجه عمرانی وجود نخواهد داشت. مگر این که دولت اقدام به چاپ اسکناس کند که موجب تورم خواهد شد و یا این که از طریق مذاکرات قادر به آزاد کردن حدود 80 میلیارد دلاربلوکه شده شود.

وی با بیان این که بازار اشتباه نمی کند و در صورت عدم توافق، شرایط برای صنایع و شرکت ها به استثنای صادرکنندگان سخت خواهد بود ،خاطر نشان کرد:اما در صورت نهایی شدن توافقات ورق کاملا بر می گردد و شرایط تازه ای برای اقتصاد و بازار سرمایه ایجاد خواهد شد. در این حالت 90 تا 100 درصد شرکت هایی که هم اکنون پایین تر از ارزش جایگزینی در بازار سهام معامله می شوند با افزایش 20 تا 25 درصدی قیمت مواجه خواهند شد.برهمین اساس شرکت هایی مانند ذوب آهن 130 تومانی،بانک های صادرات و ملت 70 و 200 تومانی کنونی بسیار ارزان بوده و برای خرید فوق العاده جذاب خواهند شد.

خواجویی در واکنش به این سوال بورس پرس که روند صعودی روزهای اخیر بازار سهام تا چه زمانی ادامه خواهد یافت توضیح داد:با توجه به در پیش رو بودن گزارش های 12 ماهه شرکت ها و پایین بودن 20 تا 25 درصدی ارزش جایگزینی، انتظار می رود این روند صعودی برای روزهای آینده هم تکرار شود.

وی ادامه داد: در این شرایط عمده صنایع مخصوصا شرکت های لیزینگ، خودرو و برخی بانک ها با اقبال بازار روبرو خواهند شد. اما شرکت هایی مانند فولاد مبارکه و ملی مس که با افزایش هزینه های مالی از 16 به 500 میلیون تومان و بدهی 900 به 1.6 هزار میلیارد تومانی به همراه شرکت های معدنی شرایط مساعدی نخواهند داشت. حتی با توجه به مطالبات معوق 83 هزار میلیارد تومانی بانک ها و نقدینگی 683 هزار میلیارد تومانی،برخی بانک ها هم با شرایط نامساعدی مواجه خواهند شد.

یک شرکت مشاوره سرمایه گذاری با تحلیل وضعیت بازارسهام در هفته گذشته ، ابهام گریزی، پیشمانی و گریز از تغییر را سه سوء گیری اکثر فعالان معرفی کرد.

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، در بازار هفته گذشته سردرگمیِ همراه با ترس و دلهره تمامی بازار را فراگرفته بود. وضعیت تکنیکال شاخص در کنار نوسان شدید قیمت نف و ارز و سایر موارد ابهام انگیز باعث ترس سرمایه گذاران،کاهش حجم معاملات و بلاتکلیفی در بیشتر گروه ها شد. به نوعی که شاخص در معاملاتی فرسایشی به کانال 68 هزار واحدی نفوذ کرد.

به نظر می رسد جذابیت قیمتی در کنار قول مسولان در خصوص حمایت از بازار بتواند اندکی از زیان سرمایه گذاران در این هفته بکاهد. در غیر این صورت وضعیت شاخص بحرانی تر خواهد شد و ممکن است شاخص به سطوح پایین تری برسد.

اما از منظر رفتار شناسی بازار می توان گفت معامله گران بازار دارای سوگیری هایی در معاملات خود بودند که اشتباهات معاملاتی را برای آنها رقم خواهد زد. به طوری که دربلندمدت ممکن است از رفتارهای خود ناخرسند شوند.

3 سوگیری بازار در هفته

1. ابهام گریزی: انسان ها در مواجهه با توزیع احتمالات نامعلوم، تمایلی به پذیرش ریسک از خود نشان نمی دهند. عموما افراد در موقعیت های مبهم، دچار تردید می شوند و گرایشی در آنها شکل می گیرد که ابهام گریزی نام دارد. با توجه به افزایش سطح ابهامات در بازار سرمایه بسیاری از افراد ترجیح دادند تا وارد بازار آشنای دیگری که ریسک کمتری دارد وارد شوند که همانا بازار پول است. به هر حال با افزایش سطح ریسک بازار تعداد بیشتری از فعالان بازار از آن خارج می شوند.


2. پشیمانی گریزی: این سوگیری در فرد، رفتاری را تقویت می کند که باعث پشیمانی وی نشود. هر رفتاری که ممکن است پیامد آن نوعی پشیمانی باشد، توسط سرمایه گذار کنار گذاشته خواهد شد. در بازار این روزها دو دسته افراد هستند که این سوگیری را به وفور انجام می دهند.

گروه اول کسانی هستند که سهام غیربنیادین و نامناسبی دارند و سهام انها علاوه برتاثیر پذیرفتن از روند منفی بازار، همچنان به روند منفی خود ادامه می دهد و کاهش بی سابقه داشته است. این افراد به علت عدم شناسایی زیان و پشیمانی حاصل از آن همچنان سهام نامناسب خود را نگه می دارند. درحالی که حتی در صورت برگشت بازار نیز ممکن است سهام آنها به قیمت های خریدشان بازنگردد.

دسته دوم افرادی هستند که اتفاقا تحلیل هم دارند و قیمت های فعلی را به عنوان قیمت های مناسب خرید می پندارند اما از ترس افت بیشتر بازار و پشیمانی ناشی از آن درکوتاه مدت،اقدام به خرید سهام بنیادین نمی کنند و به دلیل تحت تاثیر قرار گرفتن از روند بازار، تحلیلی بنیادین خود را فراموش کرده و همگام با بازار منتظر ریزش بیشتر هستند.

معمولا وقتی بازار بر می گردد این افراد با حسرت به سهام مورد نظر خود می نگرند و تحلیل خود را به دیگران نیز نشان می دهند و ممکن است در قیمتهای بالاتر اقدام به خرید سهام مورد نظر خود کنند.


3. گریز از تغییر: افرادی که دچار این سوگیری هستند وضع موجود را حفظ می کنند و اعتقادی به تغییر در هیچ شرایطی ندارند. این سوگیری عمدتا در افراد حقوقی بازار مشاهده می‌شود جایی که حقوقی ها تنها نظاره گر کاهش قیمت سهام در بازار هستند و از فرصت پیش آمده جهت تغییر و دگرگون سازی پورتفوی خود سر باز  میزنند.

وقتی این سوگیری با ابهام گریزی و پشیمان گریزی ترکیب شود، وضعیت فعلی بازار ما پیش می آید. حقوقی ها از ابهام بازار گریزانند و خرید نمی کنند و از پشیمانی ناشی از زیان بیشتر می هراسند ( زیرا ممکن است توسط سهامداران مورد سوال قرار گیرند) و در نهایت از تغییر اجتناب می کنند.بنابراین وضع فعلی را به همان گونه ای که هست دنبال می کنند. نتیجه این رویکرد کاهش حجم معاملات، معاملات بی هدف توسط سایر معامله گران و بازار فرسایشی می شود.