واگرایی مجدد سهام و دلار

امروز جمعه 28 شهریور 1399
اخبار بورسی و اقتصادی

مدیرعامل بهپاک در حالی از پذیرش این شرکت در بازار دوم فرابورس در آینده نزدیک خبر می‌دهد که این مجموعه موفق به دریافت تندیس و لوح قهرمانی دهمین جشنواره قهرمانان صنعت در سال 93 شد. جشنواره قهرمانان صنعت یکی از معتبرترین جشنواره‌ها در عرصه صنعت کشور است که به معرفی و تجلیل از برترین و موفق‌ترین شرکت‌های ایرانی می‌پردازد. دکتر علیرضا شریفی در تشریح راهکارهای موفقیت این بنگاه اقتصادی در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»، این موفقیت را مدیون تلاش تیم 500 نفره بهپاک و اتخاذ استراتژی‌های اصولی مدیریتی می‌داند. او می‌گوید که درصدد تقویت استراتژی‌های گذشته نیست بلکه به دنبال تدوین استراتژی‌های جدید، متناسب با شرایط نو است. شریفی از بهپاک به‌عنوان تنها شرکت روغن‌کشی کشور که در طول سالیان گذشته همواره و در سه شیفت فعال بوده، یاد می‌کند و برابری تعرفه‌های گمرکی واردات مواد اولیه و محصولات را از مهمترین چالش‌های این صنعت عنوان می‌کند.مدیرعامل شرکت بهپاک همچنین از صادرات محصولات این شرکت به عراق، افغانستان و گرجستان و برنامه‌ریزی برای صادرات به ترکیه خبر می‌دهد. شریفی در‌باره سهم بازار محصولات این شرکت می‌گوید: بهپاک در پروتئین صنعت 55درصد، در پروتئین خانوار 85درصد، در روغن (تولید داخل) 50درصد و در مورد کنجاله (تولید داخل) نیز 50درصد سهم بازار را در اختیار دارد.

***
 آقای دکتر شریفی با توجه به موفقیت مجموعه بهپاک و کسب تندیس قهرمانی صنعت در سال 93، بفرمایید این مجموعه از چه استراتژی‌هایی برای پیشبرد اهداف خود و دستیابی به موفقیت‌های هفت سال اخیر بهره گرفته است؟
موفقیت‌های هفت ساله گذشته بهپاک، حاصل زحمات و تلاش‌های تیم 500 نفره کارکنان بهپاک بوده است که من همواره از آنان به‌عنوان ارزشمند‌ترین دارایی شرکت، یاد کرده‌ام. شرکت در سال 87 حدود 80 میلیارد تومان بدهی بانکی معوق و جریمه دیرکرد داشت و عملا مشمول ماده 141 قانون تجارت بود. زیان انباشته شرکت هم بالغ بر 50 میلیارد تومان بود و به تعبیری واضح‌تر، شرکت 6 برابر سرمایه خود زیان انباشته داشت. در مجموع وضعیت بسیار سخت و بغرنجی داشتیم که به اتفاق همکاران با خریدهای درست و به موقع و استفاده بهینه از امکانات ریفاینانس، بهبود تولید، بهینه‌سازی انرژی، کاهش پرت حلال، کاهش ضایعات، افزایش کیفیت محصولات، تنوع در برند و استفاده از شرکت‌های پخش سراسری متنوع، بهبود نظام کنترل‌های داخلی و گزارشگری مالی، بهینه‌سازی نیروی انسانی و تدابیر خوب بازاریابی، از این وضعیت بحرانی عبور کردیم و توانستیم دانشگاه صنعت روغن‌کشی کشور را حفظ کنیم و به سوددهی برسانیم به گونه‌ای که امروز، شاخص‌های مالی شرکت در بهترین شرایط قرار دارند.
در طول این سال‌ها، استراتژی‌های مختلفی به کار گرفته شد که شاید مهمترین آنها، تنوع برند و تعدد مکانیزم‌های توزیع بوده است. اکنون محصولات مصرفی خانوار شرکت با 6 نام تجارتی و از طریق 4 شرکت معظم پخش سراسری، توزیع می‌شود. در مورد روغن، کنجاله و پروتئین صنعت که عمده فروش محصولات شرکت را تشکیل می‌دهند نیز، تدابیر موثری اتخاذ شد.
چه برنامه‌هایی برای آینده و تقویت استراتژی‌های موجود در نظر دارید؟
درصدد تقویت استراتژی‌های گذشته نیستیم بلکه تدوین استراتژی‌های جدید، متناسب با شرایط نو، مد نظر است. البته استراتژی تنوع محصولات و برند، کماکان‌ مد‌نظر است و خواهد بود اما سیاست حداکثرسازی تولید و فروش که در دوره‌ای موفق بود، کارآیی سابق را ندارد و اکنون، بیشینه‌سازی سود از طریق بهینه‌سازی تولید و فروش، مورد توجه قرار گرفته است به استثنای پروتئین که در‌صدد افزودن به سهم بازار خود از طریق خرید و نصب ماشین‌آلات جدید هستیم. از دیگر استراتژی‌های جدید، اصلاح بافت مالی شرکت و کاهش بدهی‌ها و در نهایت کاهش هزینه مالی شرکت از طریق فروش دارایی‌های غیرمولد است ضمن اینکه از امسال، بنا داریم در قبال دریافت کارمزد، دانه سویای مورد نیاز سایر کارخانه‌های روغن‌کشی و دیگر صنایع را نیز وارد کنیم.
 در فضای کسب و کار خود با چه چالش‌ها و محدودیت‌هایی مواجه هستید؟
تنها شرکت روغن‌کشی کشور که در طول سالیان گذشته همواره و در سه شیفت فعال بوده، شرکت بهپاک است. تمامی دیگر شرکت‌های این صنعت، تعطیل بوده‌اند یا به‌صورت فصلی و هرازگاهی کار کرده‌اند. چالش و محدودیت بسیار با‌اهمیتی در مورد فقط بهپاک وجود ندارد بلکه مربوط به کل صنعت ماست که متاسفانه سایه آن از سال 1385 بر صنعت سنگینی می‌کند و آن عبارت است از برابری تعرفه‌های گمرکی واردات مواد اولیه و محصولات این صنعت.
‌ آیا تلاشی برای رفع مشکل تعرفه کرده‌اید؟
بله. به‌خصوص از طریق انجمن صنفی صنعت، تلاش‌های گسترده‌ای صورت گرفته ولی هنوز به نتیجه نرسیده است. البته هرازگاهی خبرهای امیدوارکننده‌ای می‌رسد دال بر اینکه از ابتدای سال آتی، تعرفه گمرکی واردات روغن و کنجاله، نسبت به دانه، افزایش معنی‌داری خواهد یافت که این به معنای بالفعل شدن ظرفیت عظیم 4 میلیون تنی صنعت روغن‌کشی و اشتغال مستقیم و غیر‌مستقیم 10 هزار نفر است.
 در مقایسه با کشورهای دیگر فعالیت صنعت روغن‌کشی در ایران چگونه است و نظر شما در این باره چیست؟ چه مزیت‌ها و محدودیت‌هایی وجود دارد؟
در کشور‌های آمریکای جنوبی که صادر‌کننده اصلی دانه، کنجاله و روغن خام به خاورمیانه و سایر کشور‌های دنیا هستند مشوق‌های صادراتی و ترجیحی گسترده‌ای در راستای توسعه صادرات کنجاله و روغن خام و محدود کردن صادرات دانه اعمال می‌شود، در حالی که در کشور ما، تسهیلات و شرایط ورود این سه کالا برابر است. از همین رو، نمی‌توان آینده خوبی را برای این صنعت ترسیم کرد.
 از استراتژی تنوع برند و محصولات به‌عنوان استراتژی برتر خود یاد کردید. چه محصولات تازه‌ای را به بازار معرفی کرده‌اید؟
جدید‌ترین محصول شرکت، پروتئین «سبحان طلایی» است که از طریق شرکت پخش سراسری پرنیان مهیار توزیع می‌شود.
 ولی «سبحان طلایی» یک بار در گذشته‌های دور، توزیع شده بود و موفق نبود. این بار امیدوارید؟
بسیار امیدوارم. در گذشته در کنار «سبحان» و در یک شرکت پخش سراسری مشترک توزیع شده بود ولی اکنون جداگانه توزیع می‌شود. ضمن اینکه در گذشته با طعم جوجه به بازار عرضه شده بود؛ ولی اینک بدون طعم و با افزودن لسیتین و روغن زیتون، تولید و عرضه می‌شود. اطمینان دارم این بار، بسیار موفق خواهد شد.
 وضعیت صادرات محصولات شرکت، با توجه به نرخ ارز و توسعه و شناسایی بازارهای صادراتی جدید برای مجموعه بهپاک را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
صادرات شرکت در شرایط مطلوبی قرار دارد. در حال حاضر، عمده صادرات ما به عراق، افغانستان و گرجستان است و برنامه‌هایی برای صادرات به ترکیه داریم.
 چه میزان سهم بازار را در اختیار دارید؟
در پروتئین صنعت 55درصد، در پروتئین خانوار 85درصد، در روغن (تولید داخل) 50درصد و در مورد کنجاله (تولید داخل) نیز 50درصد.
 محصولات شما چه مزیتی نسبت به رقبا دارد؟
روغن تولیدی ما صمغ‌گیری می‌شود که منحصر به فرد است؛ ضمن اینکه پروتئین سویای تولیدی بهپاک، رنگ و بافت متفاوتی دارد و تنها پروتئین سویاست که از آرد بلغور سویا (نه کنجاله دامی) تولید می‌شود.
ارزش وارداتتان چقدر است؟
سالانه حدود 100 میلیون دلار.
 برآوردتان در مورد سود سال مالی گذشته و سال پیش روی چیست؟
در مورد سال مالی منتهی به پایان آذر 93 که بدون تردید، پیش بینی سود هر سهم 50 تومان وحتی بیش از آن را محقق می‌کنیم و در مورد سال پیش روی، پیش بینی ما 70 تومان برای هر سهم است که البته این، بدون در نظر گرفتن سود فروش زمین نکاء است. البته مرحله دوم افزایش سرمایه شرکت را نیز پیش رو خواهیم داشت.
آیا امیدوارهستید که به زودی به فرابورس برگردید؟
بسیار امیدوارم. در خرداد ماه، شاهد معاملات سهام بهپاک در فرابورس خواهید بود. ان‌شاءالله. خوشبختانه پرونده بهپاک در فرابورس پیشرفت خوبی داشته است و بعد از این پذیرش، سهام این شرکت در بازار دوم فرابورس قابل معامله خواهد بود.
پیش‌بینی ما این است که تا پایان اردیبهشت‌ماه این امر صورت گیرد.
 پیش‌بینی‌تان از شرایط در روز بازگشایی نماد چه هست؟
به اعتقاد من تا آن زمان جامعه سهامداری خبرهای بهتر و مثبت‌تری از بهپاک خواهد شنید و امیدوارم در زمان عرضه، خریداران سهام بهپاک، بیش از امروز باشند.

 نرخ دلار روز یکشنبه تحت‌تاثیر عوامل بازاری و غیر‌بازاری مسیر کاهشی روزهای گذشته را کنار گذاشت تا با افزایش دوباره به کانال 3500 تومان بازگردد. دلار در دومین روز هفته با 50 تومان افزایش به قیمت 3545 تومان رسید.


عوامل موثر در افزایش بهای دلار در روز یکشنبه را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد. گروهی از بازیگران «سودگیری از نوسان‌ ارزی»، «آغاز به کار بازارهای جهانی»، «پایین بودن نرخ برابری دلار به درهم در بازار داخلی» و «تلاش برخی معامله‌گران سکه برای بالا بردن نرخ ارز» را از عوامل «بازاری» اثر گذار بر ارزش دلار ارزیابی کردند. این در حالی است که برخی فعالان دیگر، عامل غیر‌بازاری و روانی «تکذیب خبر توافق مقدماتی هسته‌ای ایران با آمریکا» را در رشد قیمتی دلار موثر دانستند.

 عامل غیر‌بازاری
تکذیب خبر توافق مقدماتی هسته‌ای ایران با آمریکا از سوی سخنگوی وزارت خارجه ایران مهم‌ترین عامل غیر‌بازاری موثر در افزایش نرخ ارز عنوان شده است. خبرگزاری آسوشتیدپرس روز جمعه از «توافق مقدماتی هسته‌ای ایران و آمریکا» خبر داد که یک روز بعد از سوی سخنگوی وزارت خارجه کشورمان تکذیب شد. به گفته برخی از بازیگران بازار، این تکذیب موجب تضعیف نگاه مثبت برخی از فعالان به اوضاع بازار ارز شد تا دلار روند صعودی به خود بگیرد. به گفته بازیگرانی که قائل به این تحلیل هستند دلار با اعلام خبر آسوشیتدپرس در ساعات ابتدایی روز شنبه در مسیر کاهشی قرار گرفت، اما با رسیدن خبر تکذیب به بازار، ساعت انتهایی روز شنبه شاهد افزایش قیمت این ارز بود، افزایشی که در بازار روز یکشنبه نیز ادامه یافت.

 عوامل بازاری
اما برخی از حاضران بازار بیشتر به عوامل بازاری توجه نشان می‌دهند که خود شامل عوامل مستقیم و غیرمستقیم می‌شود. گروهی از فعالان، «سودگیری از نوسان‌ ارزی»، «آغاز فعالیت کامل بازارهای جهانی» و «پایین بودن نرخ برابری دلار به درهم در بازار داخلی» را از جمله عوامل «مستقیم» اثرگذار بر بازار ارز می‌دانند. به گفته برخی از معامله‌گران، نرخ فروش دلار روز شنبه بین بازیگران غیررسمی تا 3480 تومان پایین آمد، اما با رسیدن قیمت به این سطح برخی بازیگران احساس کردند که دلار به کف قیمتی خود رسیده تا افزایش خریدها به جهش از کف کمک کند. این عامل موجب شد که قیمت دلار در ساعت پایانی روز شنبه به سطح 3500 تومان نزدیک شود.
با این وجود برخی دیگر از بازیگران اعتقاد دارند که عامل مهم‌تر رشد دلار، آغاز به کار کامل بازارهای جهانی از روز دوشنبه است. به گفته این گروه احتمال افزایش تقاضا و بالا رفتن نرخ دلار پس از تعطیلات موجب شده که برخی از فعالان روز یکشنبه بخشی از خریدهای ارزی خود را در سطح قیمتی «پایین‌تر» انجام دهند. «دنیای اقتصاد» هفته گذشته اثر تعطیلات ژانویه بر بازار ارز را هم مورد بررسی قرار داده بود. هفته گذشته در حالی که برخی از مسوولان انتظار کاهش تقاضا پس از تعطیلات ژانویه را داشتند، «دنیای اقتصاد» از احتمال افزایش تقاضا پس از تعطیلات ژانویه خبر داد چرا که به گفته برخی فعالان تقاضای برخی شرکت‌ها و معامله‌گران برای خرید ارز در ایام تعطیلات پایین می‌آید، اما با شروع دوباره بازارهای جهانی تقاضای معاملاتی این گروه متقاضی از سر گرفته می‌شود.
اما یکی دیگر از عوامل مسقیم اثر گذار بر بازار ارز روز گذشته «پایین بودن نرخ برابری دلار به درهم در بازار داخلی» بود. تقسیم نرخ دلار به درهم نشانگر این است که در ساعات ابتدایی بازار دیروز نرخ برابری دلار به درهم 63/3 بود. این در حالی است که نرخ برابری دلار به درهم در بازارهای جهانی 67/3 است. برخی از بازیگران با احتساب این تفاوت قیمتی به خرید ارز پرداختند تا از تفاوت قیمتی دو بازار کسب سود کنند.
یکی دیگر از عوامل افزایش قیمت دلار و رسیدن به سطح 3500 تومان نیز «کاهش صادرات و افزایش واردات کشور در آذرماه سال جاری» است. ارزش صادرات کشور در آذرماه سال جاری نسبت به آبان ماه، 18 درصد افت داشته است. این در حالی است که در همین بازه زمانی، سمت واردات با افزایش 6 درصدی مواجه شد.

 عامل بازاری غیر‌مستقیم
اما عامل «غیر مستقیم» اثرگذار بر بازار ارز در روز یکشنبه، تلاش برخی معامله‌گران سکه برای بالا بردن نرخ ارز بود. این عامل از آن جهت عامل غیرمستقیم بود که هدف اصلی معامله‌گران از خرید ارز افزایش قیمتی سکه بود. دو عامل موثر در تعیین قیمت سکه «بهای اونس جهانی» و «قیمت دلار بازار داخلی» است و با فاصله گرفتن اونس از مرز 1200 دلار، برخی از معامله‌گران روز یکشنبه سعی کردند با بالا بردن نرخ دلار، قیمت سکه را تحت‌تاثیر قرار دهند.
قیمت سکه هفته گذشته دو کانال قیمتی پایین آمد و در اولین روز هفته جاری به مرز 970 هزار تومان نزدیک شد، اما در دومین روز هفته، سکه تحت‌تاثیرافزایش بهای دلار، از کانال 970 هزار تومان خارج و به کانال 980 هزار تومان وارد شد. یکشنبه هر سکه بهار آزادی به بهای 984 هزار تومان معامله شد که افزایشی 7 هزار تومانی نسبت به روز شنبه داشت.